Blok tematyczny: Pytania og├│lne

  • Pytanie 1/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne Powinna zosta─ç wprowadzona ustawa o asystencji osobistej osoby z niepe┼énosprawno┼Ťci─ů.
    • Asystent osobisty to kto┼Ť, kto wspiera osob─Ö z niepe┼énosprawno┼Ťci─ů (OzN) w codziennych czynno┼Ťciach, kt├│rych sama nie mo┼╝e wykona─ç. Obecnie od czasu do czasu uruchamiane s─ů programy ÔÇ×Asystent osobisty osoby niepe┼énosprawnejÔÇŁ, kt├│re trwaj─ů rok oraz nie s─ů obowi─ůzkowe ÔÇô gminy mog─Ö wzi─ů─ç udzia┼é w programie b─ůd┼║ z niego zrezygnowa─ç.

    • Zwolenniczki wprowadzenia takiej ustawy uwa┼╝aj─ů, ┼╝e jest to bardzo wa┼╝ny krok w tworzeniu mo┼╝liwo┼Ťci do niezale┼╝nego ┼╝ycia osoby z niepe┼énosprawno┼Ťci─ů. Podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e zapewnienie tego prawa wynika wprost z podpisanej przez prezydenta w 2012 roku Konwencji o prawach os├│b z niepe┼énosprawno┼Ťciami, kt├│ra m.in. podkre┼Ťla to, ┼╝e ka┼╝da osoba ma prawo do prowadzenia samodzielnego ┼╝ycia, przy w┼é─ůczeniu w spo┼éecze┼ästwo. Podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e osoby z niepe┼énosprawno┼Ťciami obejmuj─ů dok┼éadnie te same prawa co ka┼╝dego cz┼éowieka w Polsce.
    • Przeciwnicy tego rozwi─ůzania podkre┼Ťlaj─ů koszty, z jakimi si─Ö to wi─ů┼╝e. Finansowanie asystent├│w osobistych mog┼éoby pogorszy─ç jeszcze sytuacj─Ö systemu ochrony zdrowia. Podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e trudno b─Ödzie sprawdza─ç jako┼Ť─ç us┼éug ┼Ťwiadczonych przez asystenta. Podnosz─ů r├│wnie┼╝ obawy dotycz─ůce tego, ┼╝e osoba z niepe┼énosprawno┼Ťci─ů b─Ödzie pozbawiona prywatno┼Ťci i autonomii. Przeciwniczki podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e asystent mo┼╝e ograniczy─ç sprawczo┼Ť─ç i decyzyjno┼Ť─ç os├│b z niepe┼énosprawno┼Ťciami.
  • Pytanie 2/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne Wiek emerytalny powinien by─ç r├│wny dla wszystkich os├│b bez wzgl─Ödu na p┼ée─ç.
    • System emerytalny w Polsce r├│┼╝nicuje wiek emerytalny dla kobiet i m─Ö┼╝czyzn. Kobiety mog─ů przechodzi─ç na emerytur─Ö w wieku 60 lat a m─Ö┼╝czy┼║ni w wieku 65 lat.

       

    • Zwolenniczki i zwolennicy zr├│wnania wieku emerytalnego dla kobiet i m─Ö┼╝czyzn opowiadaj─ů si─Ö za r├│wno┼Ťci─ů p┼éciow─ů w systemie emerytalnym. Obecne r├│┼╝nice w wieku emerytalnym s─ů uwa┼╝ane za form─Ö dyskryminacji. Wprowadzenie r├│wnego wieku emerytalnego promowa┼éoby aktywno┼Ť─ç zawodow─ů kobiet, r├│wnocze┼Ťnie zmniejszaj─ůc r├│┼╝nice w zarobkach mi─Ödzy p┼éciami. Zr├│wnanie wieku emerytalnego w g├│r─Ö pomog┼éoby unikn─ů─ç nadmiernego obci─ů┼╝enia systemu emerytalnego w obliczu wyd┼éu┼╝aj─ůcej si─Ö d┼éugo┼Ťci ┼╝ycia.┬á Przepisy unijne wspieraj─ů zasad─Ö r├│wno┼Ťci p┼éci w dziedzinie wieku emerytalnego i zakazuj─ů dyskryminacji w tym kontek┼Ťcie. W praktyce oznacza to, ┼╝e r├│┼╝nicowanie wieku emerytalnego mi─Ödzy p┼éciami mo┼╝e by─ç uznane za naruszenie tych przepis├│w, chyba ┼╝e istniej─ů uzasadnione i obiektywne powody dla takiej r├│┼╝nicy. Wyrok Trybuna┼éu Konstytucyjnego w Polsce z lipca 2021 roku uzna┼é r├│┼╝nicowanie wieku emerytalnego za naruszaj─ůce zasad─Ö r├│wno┼Ťci. Ten wyrok potwierdza, ┼╝e d─ů┼╝enie do zr├│wnania wieku emerytalnego ma mocne oparcie w prawnym kontek┼Ťcie i zasadach sprawiedliwo┼Ťci p┼éciowej.┬á
    • Przeciwnicy i przeciwniczki zr├│wnania wieku emerytalnego dla kobiet i m─Ö┼╝czyzn argumentuj─ů, ┼╝e r├│┼╝nicowanie wieku emerytalnego ma swoje uzasadnienie w biologicznych i spo┼éecznych r├│┼╝nicach mi─Ödzy p┼éciami. Wprowadzenie takiego zr├│wnania w g├│r─Ö mo┼╝e nie uwzgl─Ödnia─ç specyficznych potrzeb zdrowotnych kobiet oraz ich roli w opiece nad rodzin─ů. Argumentuj─ů te┼╝, ┼╝e kobiety wykonuj─ů wi─Öcej nieodp┼éatnej pracy domowej i opieku┼äczej ni┼╝ m─Ö┼╝czy┼║ni. Ni┼╝szy wiek emerytalny jest form─ů rekompensaty za wykonywan─ů nieodp┼éatn─ů prac─Ö kobiet, kt├│rej nie obejmuje system.
  • Pytanie 3/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne W ka┼╝dej szkole powinny by─ç dost─Öpne bezp┼éatne podpaski i tampony.
    • W czerwcu 2023 roku Koalicja Tak dla Podpasek z┼éo┼╝y┼éa ┼Ťrodowiskowy projekt ustawy maj─ůcy na celu zapewni─ç dost─Öp do podpasek i tampon├│w oraz do edukacji o menstruacji we wszystkich polskich szko┼éach.┬á

    • Zwolennicy takiego rozwi─ůzania powo┼éuj─ů si─Ö na badania, wed┼éug kt├│rych 54% nastolatek w Polsce przynajmniej raz nie posz┼éo do szko┼éy z powodu okresu, natomiast 21% dziewczynek musia┼éo si─Ö zwolni─ç z lekcji z powodu braku ┼Ťrodk├│w higieny menstruacyjnej. Podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e problem braku dost─Öpu do ┼Ťrodk├│w menstruacyjnych dotyczy ponad po┼éowy uczennic i jest to rodzaj spo┼éecznego wykluczenia.
    • Przeciwniczki tego rozwi─ůzania uwa┼╝aj─ů, ┼╝e podpaski i tampony nie powinny by─ç kupowane z bud┼╝etu pa┼ästwa. Twierdz─ů, ┼╝e zakup ┼Ťrodk├│w menstruacyjnych powinien by─ç indywidualn─ů spraw─ů dzieci i ich rodzic├│w.
  • Pytanie 4/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne Prawo powinno definiowa─ç zgwa┼écenie jako ka┼╝d─ů czynno┼Ť─ç seksualn─ů bez wyra┼║nej i ┼Ťwiadomej zgody.
    • Obecnie obowi─ůzuje definicja z art. 197 Kodeksu Karnego: ÔÇ×┬ž1. Kto przemoc─ů, gro┼║b─ů bezprawn─ů lub podst─Öpem doprowadza inn─ů osob─Ö do obcowania p┼éciowego, podlega karze pozbawienia wolno┼Ťci od lat 2 do 12.ÔÇŁ

       

    • Zwolenniczki i zwolennicy zmiany definicji wskazuj─ů, ┼╝e obecny przepis sprawia, ┼╝e ci─Ö┼╝ar udowodnienia przemocy le┼╝y na osobach pokrzywdzonych. W efekcie bardzo wiele post─Öpowa┼ä zostaje umorzonych ze wzgl─Ödu na brak dowod├│w. Argumentuj─ů tak┼╝e, ┼╝e Konwencja Stambulska, do kt├│rej przestrzegania zobowi─ůzana jest Polska, wyra┼║nie definiuje gwa┼ét jako stosunek bez zgody.┬á
    • Przeciwnicy i przeciwniczki tego rozwi─ůzania uwa┼╝aj─ů, ┼╝e nowa definicja b─Ödzie stwarza┼éa pole do fa┼észywych oskar┼╝e┼ä i nadu┼╝y─ç, a tak┼╝e ┼╝e uderza w zasad─Ö domniemania niewinno┼Ťci wyra┼╝on─ů w art. 5 Kodeksu Post─Öpowania Karnego.┬á
  • Pytanie 5/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne W Polsce powinien zosta─ç powo┼éany urz─ůd Rzecznika Praw Zwierz─ůt.
    • Obecnie w Polsce nie istnieje urz─ůd Rzecznika Praw Zwierz─ůt. Proponowane jest powo┼éanie takiego urz─Ödu analogicznie do Rzecznika Praw Obywatelskich czy Rzecznika Praw Dziecka. Pe┼éni┼éby on rol─Ö doradcz─ů dla Parlamentu, i m├│g┼éby podejmowa─ç interwencje w przypadkach narusze┼ä praw zwierz─ůt.┬á

       

    • Zwolennicy i zwolenniczki tego rozwi─ůzania argumentuj─ů, ┼╝e prawo maj─ůce na celu ochron─Ö praw zwierz─ůt w Polsce jest nieskuteczne i brakuje osoby, kt├│ra mog┼éaby je egzekwowa─ç. Stwierdzaj─ů, ┼╝e obecnie ┼╝adna instytucja pa┼ästwowa nie ma na celu d─ů┼╝enia do zmian w prawie, kt├│re zapewni┼éyby skuteczn─ů ochron─Ö zwierz─Ötom.┬á
    • Przeciwniczki i przeciwnicy tego rozwi─ůzania wskazuj─ů na inne priorytety spo┼éeczne i wysokie koszty powo┼éania takiego urz─Ödu. Argumentuj─ů te┼╝, ┼╝e skupianie si─Ö na ochronie praw zwierz─ůt zmniejszy wag─Ö ochrony praw cz┼éowieka. Przywo┼éywane s─ů te┼╝ argumenty, ┼╝e inne instytucje zajmuj─ů si─Ö ochron─ů praw zwierz─ůt.┬á
  • Pytanie 6/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne Procedura in vitro powinna by─ç refundowana z NFZ.
    • ┬áProcedura in vitro jest zabiegiem medycznym, kt├│ra polega na zap┼éodnieniu kom├│rki jajowej przez plemnik poza organizmem (w laboratorium), a nast─Öpnie wprowadzeniu zap┼éodnionego zarodka do macicy kobiety. Z procedury in vitro cz─Östo chc─ů skorzysta─ç osoby choruj─ůce na bezp┼éodno┼Ť─ç. Obecnie pa┼ästwo polskie nie finansuje tego zabiegu z pieni─Ödzy publicznych. Jest on jednak cz─Ö┼Ťciowo finansowany przez samorz─ůdy lokalne w miastach takich jak: m.in. Krak├│w, Gda┼äsk, Warszawa, Chojnice, Olsztyn, Piaseczno.┬á

    • Zwolennicy i zwolenniczki dofinansowania in vitro podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e bezp┼éodno┼Ť─ç jest chorob─ů, wi─Öc jej leczenie powinno by─ç dofinansowane tak samo, jak inne procedury medyczne. Podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e dofinansowanie leczenia in vitro mo┼╝e spe┼éni─ç marzenie o rodzicielstwie. Argumentuj─ů, ┼╝e dofinansowanie in vitro zredukuje koszty d┼éugoterminowe zwi─ůzane ze zdrowotnymi i spo┼éecznymi skutkami bezp┼éodno┼Ťci. Rozpowszechnienie leczenia in vitro mo┼╝e wp┼éyn─ů─ç na walk─Ö z ni┼╝em demograficznym.┬á
    • Przeciwniczki i przeciwnicy wprowadzenia finansowania procedury in vitro m├│wi─ů o tym, ┼╝e istniej─ů inne metody leczenia bezp┼éodno┼Ťci. Argumentuj─ů, ┼╝e priorytetem jest postawienie na te metody, kt├│re generuj─ů mniej koszt├│w dla pa┼ästwa. Podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e procedura in vitro jest sprzeczna z ich przekonaniami etycznymi - szczeg├│lnie w kwestii manipulacji embrionami. Podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e rozpowszechnienie in vitro mo┼╝e mie─ç wp┼éyw na to, ┼╝e kobiety zaczn─ů odk┼éada─ç macierzy┼ästwo na p├│┼║niejsze lata, co mo┼╝e mie─ç wp┼éyw na zdrowie zar├│wno matki jak i dziecka.
  • Pytanie 7/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne Aborcja powinna by─ç dost─Öpna i darmowa dla ka┼╝dej osoby bez podania przyczyny do 12. tygodnia ci─ů┼╝y.
    • Pod koniec marca 2022 roku Komitet Legalna Aborcja Bez Kompromis├│w z┼éo┼╝y┼é obywatelski projekt ustawy o bezpiecznym przerywaniu ci─ů┼╝y i innych prawach reprodukcyjnych. Projekt zak┼éada mo┼╝liwo┼Ť─ç przerwania ci─ů┼╝y do 12. tygodnia bez podania przyczyny w ramach ┼Ťwiadcze┼ä finansowanych przez NFZ. W przypadku wykrycia wad p┼éodu lub gdy ci─ů┼╝a jest wynikiem czynu zabronionego, projekt przewiduje mo┼╝liwo┼Ť─ç przerwania ci─ů┼╝y po 12. tygodniu. Projekt zosta┼é odrzucony w pierwszym czytaniu w dniu 23.06.2022 r.

    • Zwolenniczki i zwolenniczki prawa do legalnej aborcji uwa┼╝aj─ů, ┼╝e jej zakaz nie powoduje zmniejszenia liczby aborcji: kobiety robi─ů aborcj─Ö poza systemem, wyje┼╝d┼╝aj─ůc za granic─Ö lub przerywaj─ůc ci─ů┼╝─Ö w domu, korzystaj─ůc ze ┼Ťrodk├│w farmakologicznych. Argumentuj─ů, ┼╝e zakaz aborcji wp┼éywa na stygmatyzacj─Ö tego zabiegu i sprawia, ┼╝e kobiety boj─ů si─Ö o w┼éasne ┼╝ycie i zdrowie. Uwa┼╝aj─ů, ┼╝e na pierwszym miejscu powinno znale┼║─ç si─Ö zdrowie i ┼╝ycie osoby w ci─ů┼╝y, i ┼╝e powinna mie─ç ona prawo do wyboru, czy chce by─ç w ci─ů┼╝y. Tylko ci─Ö┼╝arna mo┼╝e i powinna ocenia─ç powody w┼éasnej decyzji o przerwaniu ci─ů┼╝y.
    • Przeciwnicy i przeciwniczki legalnej aborcji podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e ┼╝ycie ludzkie zaczyna si─Ö od momentu pocz─Öcia, dlatego nale┼╝y chroni─ç ┼╝ycie p┼éodu. Niekt├│re osoby podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e istniej─ů alternatywne sposoby na rozwi─ůzanie problemu niechcianej ci─ů┼╝y - takie jak oddanie dziecka do adopcji. Argumentuj─ů, ┼╝e dost─Öp do aborcji mo┼╝e obni┼╝y─ç jako┼Ť─ç us┼éug medycznych dla kobiet, kt├│re marz─ů o dziecku a maj─ů problemy z utrzymaniem ci─ů┼╝y. Podnosz─ů r├│wnie┼╝ kwestie etyczne - cz─Östo podkre┼Ťlaj─ůc, ┼╝e aborcja nie jest zgodna z zasadami Ko┼Ťcio┼éa katolickiego.
  • Pytanie 8/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne Do 2030 roku powinien zosta─ç wprowadzony zakaz chowu klatkowego.
    • W Polsce oko┼éo 42 milion├│w zwierz─ůt hodowanych jest w klatkach. Najwi─Öksz─ů grup─ů s─ů kury nioski. Wiele kraj├│w unijnych, m.in. Czechy, Niemcy, Austria i Dania wprowadzi┼éy zakaz ich chowu klatkowego.

       

       

    • Zwolennicy zakazu chowu klatkowego argumentuj─ů, ┼╝e trzymanie zwierz─ůt w klatkach wp┼éywa bardzo negatywnie na ich dobrostan, ogranicza ich przestrze┼ä ruchow─ů i uniemo┼╝liwia naturalne zachowania, co prowadzi do cierpienia, stresu i z┼éego samopoczucia. Ciasnota w klatce sprzyja te┼╝ rozprzestrzenianiu chor├│b i prowadzi do wi─Ökszej agresji mi─Ödzy zwierz─Ötami. Na argument, ┼╝e jest to kosztowne, stwierdzaj─ů, ┼╝e istniej─ů dost─Öpne fundusze unijne przeznaczone konkretnie na likwidacj─Ö chowu klatkowego.┬á
    • Rolniczki i przedsi─Öbiorczynie z bran┼╝y hodowlanej wskazuj─ů na istotne przeszkody w ca┼ékowitym odej┼Ťciu od klatek. Chodzi przede wszystkim o koszty zmiany systemu hodowli (zwi─ůzane np. z budynkami), kt├│re pogr─ů┼╝y┼éyby finansowo niejedno gospodarstwo. Wzrost koszt├│w produkcji wp┼éyn─ů┼éby na istotne zmniejszenie konkurencyjno┼Ťci europejskiego rolnictwa w por├│wnaniu z tym w innych rejonach ┼Ťwiata, gdzie farmerzy nie maj─ů takich ogranicze┼ä i restrykcji w dzia┼éalno┼Ťci. Z pewno┼Ťci─ů dosz┼éoby do zmniejszenia produkcji rolnej i zagro┼╝enia dla bezpiecze┼ästwa ┼╝ywno┼Ťciowego. Zgodnie z analiz─ů Zachodniego O┼Ťrodka Bada┼ä Spo┼éecznych i ekonomicznych koszt wycofania klatek wyni├│s┼éby ok. 6 mld z┼éotych.┬á
  • Pytanie 9/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne W polskiej szkole zamiast lekcji religii powinny by─ç prowadzone lekcje etyki.
    • W Polsce problem dost─Öpu do nauczania religijnego innego ni┼╝ katolickie dotyczy przede wszystkim braku dost─Öpu do alternatywnych form nauczania np. lekcji etyki oraz braku dost─Öpu do nauczania religii lub wyzna┼ä innych ni┼╝ katolicyzm (np. judaizm, islam). Polska nie zastosowa┼éa si─Ö do wyroku Europejskiego Trybuna┼éu Praw Cz┼éowieka (dalej: ÔÇ×ETPCzÔÇŁ) w sprawie Grzelak p. Polsce, kt├│ry dotyczy┼é dyskryminacji polskiego ucznia ze wzgl─Ödu na nieuczestniczenie w lekcjach religii. ETPCz stwierdzi┼éo, ┼╝e w tej sprawie dosz┼éo do naruszenia praw skar┼╝─ůcego tj. ucznia (dot. skarga nr 7710/02).

    • Zwolenniczki i zwolennicy rezygnacji z nauczania religii, uwa┼╝aj─ů ┼╝e obecne prawo ukierunkowane jest na nauk─Ö katolicyzmu, a osoby niewyznaj─ůce tej religii s─ů dyskryminowane. Na przyk┼éadzie wy┼╝ej wymienionego wyroku, polski ucze┼ä z powodu nieuczestniczenia w lekcjach religii spotyka┼é si─Ö z towarzyskim ostracyzmem, konieczno┼Ťci─ů zmieniania szk├│┼é i by┼é nara┼╝ony na akty przemocy fizycznej. Dodatkowo szko┼éa nie przychyli┼éa si─Ö do pr├│┼Ťb rodzic├│w ucznia i lekcje religii w planie zaj─Ö─ç umie┼Ťci┼éa w ┼Ťrodku dnia. Powodowa┼éo to, ┼╝e niepe┼énoletni przebywa┼é bez odpowiedniej opieki.┬á
    • Przeciwnicy i przeciwniczki wyprowadzenia religii ze szk├│┼é powo┼éuj─ů si─Ö na statystyki, kt├│re pokazuj─ů, ┼╝e do Ko┼Ťcio┼éa rzymskokatolickiego nale┼╝y w Polsce 32 mln 190 tys. os├│b (ok. 92% spo┼éecze┼ästwa). Argumentuj─ů, ┼╝e skoro zdecydowana wi─Ökszo┼Ť─ç wyznaje religi─Ö rzymskokatolick─ů, to nie ma potrzeby wprowadzenia alternatywnych sposob├│w nauki czy lekcji etyki.
  • Pytanie 10/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne Pa┼ästwo powinno gwarantowa─ç minimalne ┼Ťwiadczenie emerytalne niezale┼╝nie od liczby przepracowanych lat.
    • W Polsce wysoko┼Ť─ç ┼Ťwiadcze┼ä emerytalno-rentowych jest dostosowywana do aktualnej sytuacji gospodarczej przez mechanizm waloryzacji. Waloryzacja polega na corocznym dostosowaniu emerytur i rent do zmian w gospodarce mierzonych g┼é├│wnie wska┼║nikami inflacji i wzrostem wynagrodze┼ä. Je┼Ťli minimalne wynagrodzenie wzrasta, to w celu zapewnienia godziwego ┼╝ycia seniorom, r├│wnie┼╝ podnosi si─Ö emerytury i renty. Aby ┼Ťwiadczenia dla senior├│w nie traci┼éy na warto┼Ťci, podwy┼╝ki s─ů dostosowywane do poziomu inflacji. Senioralny koszyk d├│br i us┼éug to zestaw podstawowych artyku┼é├│w, kt├│re seniorzy potrzebuj─ů na co dzie┼ä. Podwy┼╝ki ┼Ťwiadcze┼ä uwzgl─Ödniaj─ů koszt tych d├│br i us┼éug. Podwy┼╝ki ┼Ťwiadcze┼ä emerytalno-rentowych zazwyczaj s─ů powi─ůzane z og├│lnym wzrostem zarobk├│w os├│b pracuj─ůcych, aby zapewni─ç r├│wnowag─Ö mi─Ödzy grupami spo┼éecznymi.

    • Zwolenniczki i zwolennicy gwarantowanego emerytalnego ┼Ťwiadczenia minimalnego podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e taki system mia┼éby ogromne znaczenie dla zapewnienia godziwej staro┼Ťci osobom o niskich dochodach. Uwa┼╝aj─ů, ┼╝e taki system by┼éby form─ů zabezpieczenia socjalnego chroni─ůcego osoby starsze przed ub├│stwem i brakiem ┼Ťrodk├│w do ┼╝ycia. Zwolenniczki wskazuj─ů, ┼╝e gwarantowane ┼Ťwiadczenie minimalne mo┼╝e przyczyni─ç si─Ö do zr├│wnowa┼╝enia spo┼éecznej nier├│wno┼Ťci i zapewni─ç dost─Öp do podstawowych potrzeb osobom, kt├│re nie mia┼éy wystarczaj─ůcej mo┼╝liwo┼Ťci oszcz─Ödzania na staro┼Ť─ç.
    • Przeciwnicy i przeciwniczki gwarantowanego emerytalnego ┼Ťwiadczenia minimalnego argumentuj─ů, ┼╝e taki system mo┼╝e wprowadzi─ç niepo┼╝─ůdane skutki ekonomiczne. Obawiaj─ů si─Ö, ┼╝e wprowadzenie minimalnej emerytury mog┼éoby zach─Öci─ç osoby do wcze┼Ťniejszego wycofywania si─Ö z rynku pracy, co mog┼éoby wp┼éyn─ů─ç na elastyczno┼Ť─ç si┼éy roboczej i destabilizowa─ç rynek pracy. Obci─ů┼╝enie finansowe zwi─ůzane z wyp┼éacaniem ┼Ťwiadczenia mog┼éoby przyczyni─ç si─Ö do wzrostu obci─ů┼╝e┼ä bud┼╝etowych i podatk├│w dla pracuj─ůcych. Uwa┼╝aj─ů, ┼╝e skoncentrowanie si─Ö na wyp┼éacaniu minimalnych emerytur mo┼╝e odwr├│ci─ç uwag─Ö od potrzeby reformy systemu emerytalnego w kierunku zr├│wnowa┼╝enia finans├│w publicznych i d┼éugoterminowej stabilno┼Ťci.
  • Pytanie 11/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne Polskie s┼éu┼╝by mundurowe maj─ů prawo natychmiast cofn─ů─ç poza terytorium Polski osoby, kt├│re przekroczy┼éy granic─Ö poza przej┼Ťciem granicznym (nawet je┼Ťli jest ono niedost─Öpne).
    • Prawo polskie i mi─Ödzynarodowe (m.in. Konwencja Genewska, do kt├│rej stosowania zobowi─ůzana jest Polska) zabraniaj─ů odsy┼éania os├│b do kraj├│w, w kt├│rych mo┼╝e im grozi─ç niebezpiecze┼ästwo. W wyniku zwi─Ökszonej liczby os├│b przekraczaj─ůcych granic─Ö polsko-bia┼éorusk─ů jesieni─ů 2021 roku, Ministerstwo Spraw Wewn─Ötrznych i Administracji (dalej: MSWiA) wyda┼éo rozporz─ůdzenie, kt├│re zezwala polskim s┼éu┼╝bom zawraca─ç osoby do linii granicy. tj. na terytorium Bia┼éorusi.┬á

       

    • Zwolenniczki i zwolennicy zawracania do linii granicy argumentuj─ů, ┼╝e polskie s┼éu┼╝by maj─ů obowi─ůzek broni─ç granic pa┼ästwa, a tak┼╝e Polek przed atakami z zewn─ůtrz. Wyra┼╝aj─ů opini─Ö, ┼╝e migranci i migrantki s─ů przesy┼éani na granic─Ö polsko-bia┼éorusk─ů przez Putina i ┼üukaszenk─Ö celem zdestabilizowania Unii Europejskiej. Podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e ze wzgl─Ödu na to, ┼╝e migrantki posiadaj─ů bia┼éoruskie wizy turystyczne, nie grozi im niebezpiecze┼ästwo w Bia┼éorusi. Stwierdzaj─ů, ┼╝e przyj─Öcie grupy migrantek i migrant├│w b─Ödzie wp┼éywa─ç na pojawienie si─Ö kolejnych i ┼╝e proces ten nie b─Ödzie mia┼é ko┼äca. Istniej─ů te┼╝ obawy, ┼╝e zmniejszenie restrykcji na granicy umo┼╝liwi wej┼Ťcie na polskie tereny tzw. grupie Wagnera, czyli prywatnej firmy wojskowej powi─ůzanej z rosyjskim wywiadem wojskowym, kt├│ra przebywa obecnie na terytorium Bia┼éorusi.
    • Przeciwnicy i przeciwniczki tego rozwi─ůzania argumentuj─ů, ┼╝e zawracanie do linii granicy zagra┼╝a ┼╝yciu i zdrowiu migrant├│w i migrantek, a tak┼╝e nara┼╝a ich na przemoc ze strony s┼éu┼╝b bia┼éoruskich. Przywo┼éuj─ů te┼╝ orzecznictwo s─ůd├│w krajowych i Europejskiego Trybuna┼éu Praw Cz┼éowieka, kt├│re g┼éosi, ┼╝e Polska narusza prawo mi─Ödzynarodowe i krajowe, zawracaj─ůc migrant├│w do linii granicy. Stwierdzaj─ů tak┼╝e, ┼╝e ze wzgl─Ödu na hierarchi─Ö akt├│w prawa (art. 87 Konstytucji RP) rozporz─ůdzenie MSWiA o zawracaniu do linii granicy nie mo┼╝e sta─ç w sprzeczno┼Ťci z umow─ů mi─Ödzynarodow─ů (Konwencj─ů Genewsk─ů). Ponadto, wskazuj─ů, ┼╝e przyjmowanie migrant├│w i migrantek do Polski w spos├│b uregulowany de facto zwi─Öksza nasze bezpiecze┼ästwo. Tylko kontrola graniczna mo┼╝liwa przez legalne i dost─Öpne ┼Ťcie┼╝ki migracji umo┼╝liwia kontrol─Ö to┼╝samo┼Ťci os├│b przekraczaj─ůcych granic─Ö.┬á
  • Pytanie 12/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne Nale┼╝y natychmiast wprowadzi─ç pe┼éne embargo na rosyjskie paliwa kopalne i zako┼äczy─ç wszystkie kontrakty polskich sp├│┼éek energetycznych z Rosj─ů.
    • Od pocz─ůtku wojny w Ukrainie Unia Europejska wprowadza kolejne pakiety sankcji zakazuj─ůce importu towar├│w z Rosji. Obejmuj─ů one niekt├│re paliwa kopalne (ropa naftowa i rafinowane produkty ropopochodne, w─Ögiel i inne sta┼ée paliwa kopalne). Unijne sankcje nie obejmuj─ů jednak LNG (gazu skroplonego) i LPG (gazu p┼éynnego). W grudniu 2022 roku Polska by┼éa w Unii Europejskiej najwi─Ökszym importerem gazu LPG z Rosji (47,1%). Za gaz LPG zap┼éacili┼Ťmy Rosji w 2022 roku 710 mln euro. Premier Mateusz Morawiecki obiecywa┼é odej┼Ťcie od gazu LPG z Rosji do ko┼äca 2022 roku. Obietnica ta jednak nie zosta┼éa dotrzymana. 19 kwietnia 2023 roku w Sejmie z┼éo┼╝ony zosta┼é projekt ustawy, kt├│ra wprowadza embargo na rosyjski gaz LPG.┬á

    • Zwolenniczki i zwolennicy wprowadzenia embarga na paliwa kopalne z Rosji argumentuj─ů, ┼╝e, kupuj─ůc paliwa kopalne od Rosji, Polska wspiera kraj, kt├│ry prowadzi wojn─Ö przeciwko Ukrainie i przez to po┼Ťrednio finansuje dzia┼éania zbrojne agresora.┬á
    • Przeciwnicy i przeciwniczki wprowadzenia takiego rozwi─ůzania argumentuj─ů, ┼╝e embargo na gaz LPG powinno by─ç wprowadzone najpierw na poziomie ca┼éej Unii Europejskiej, a dopiero potem na poziomie Polski. Przekonuj─ů, ┼╝e import gazu z innych kraj├│w ni┼╝ Rosja, oznacza┼éby wy┼╝sz─ů cen─Ö za ten surowiec, co by┼éoby obci─ů┼╝eniem dla obywateli i firm.
  • Pytanie 13/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne Kompetencja wyboru 15 cz┼éonk├│w Krajowej Rady S─ůdownictwa i Prokuratury powinna nale┼╝e─ç do niezale┼╝nych politycznie organ├│w ze ┼Ťrodowisk s─Ödziowskich.
    • Wraz z wej┼Ťciem w ┼╝ycie ustawy zmieniaj─ůcej ustaw─Ö o Krajowej Radzie S─ůdownictwa z dniem 17 stycznia 2018 roku kompetencja do wyboru 15 cz┼éonk├│w Krajowej Rady S─ůdownictwa powierzona zosta┼éa Sejmowi. Sejm rozpatruje kandydatury zg┼éaszane przez grup─Ö co najmniej 25 s─Ödzi├│w lub grup─Ö co najmniej 2000 obywateli polskich. Przed wej┼Ťciem tej ustawy wyboru dokonywa┼éo Zgromadzenie Og├│lne S─Ödzi├│w S─ůdu Najwy┼╝szego, Zgromadzenie Og├│lne S─Ödzi├│w Naczelnego S─ůdu Administracyjnego wsp├│lnie z przedstawicielami zgromadze┼ä og├│lnych wojew├│dzkich s─ůd├│w administracyjnych, Zgromadzenie S─Ödzi├│w S─ůd├│w Wojskowych, zebranie przedstawicieli zebra┼ä s─Ödzi├│w s─ůd├│w apelacyjnych oraz zebranie przedstawicieli zgromadze┼ä og├│lnych s─Ödzi├│w okr─Ög├│w.

    • Zwolennicy i zwolenniczki tego rozwi─ůzania uwa┼╝aj─ů, ┼╝e ingerencja organ├│w politycznych w sk┼éad i dzia┼éalno┼Ť─ç w┼éadzy s─ůdowniczej sprzeciwia si─Ö zasadzie tr├│jpodzia┼éu w┼éadzy wyra┼╝onej w przepisie art. 10 Konstytucji RP, a tak┼╝e uderza w niezale┼╝no┼Ť─ç i odr─Öbno┼Ť─ç trzeciej w┼éadzy wyra┼╝on─ů w przepisie art. 173 Konstytucji RP. Dzia┼éania rz─ůdu jakkolwiek ingeruj─ůce w niezale┼╝ne i niezawis┼ée s─ůdy zmierzaj─ů do podporz─ůdkowania instytucji wyra┼║nym interesom politycznym, co uniemo┼╝liwia prawid┼éowe funkcjonowanie s─ůd├│w.┬á
    • Przeciwniczki i przeciwnicy tego rozwi─ůzania podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e aktualne rozwi─ůzanie zwi─Öksza demokratyczn─ů legitymacj─Ö cz┼éonk├│w Krajowej Rady S─ůdownictwa poprzez wsp├│┼éudzia┼é spo┼éecze┼ästwa w kreowaniu zmian w sk┼éadzie Rady. Wskazuje si─Ö, ┼╝e polskie spo┼éecze┼ästwo nie ufa s─ůdom i kwestionuje niezawis┼éo┼Ť─ç i bezstronno┼Ť─ç s─ůdu, a takie rozwi─ůzanie umo┼╝liwi publiczn─ů debat─Ö nad kandydatami na cz┼éonk├│w Krajowej Rady S─ůdownictwa.
  • Pytanie 14/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne Osoby tej samej p┼éci powinny mie─ç mo┼╝liwo┼Ť─ç zawarcia ma┼é┼╝e┼ästwa (co umo┼╝liwi im prawo do adopcji dziecka).
    • ┬áW Konstytucji RP ma┼é┼╝e┼ästwo definiowane jest jako zwi─ůzek kobiety i m─Ö┼╝czyzny (Rozdzia┼é 1, Art. 18). W kilkudziesi─Öciu krajach na ┼Ťwiecie (m.in. Belgii, Tajwanie, Irlandii, Kolumbii) prawo dopuszcza zawarcie ma┼é┼╝e┼ästwa przez osoby tej samej p┼éci. Zawarcie zwi─ůzku ma┼é┼╝e┼äskiego w Polsce umo┼╝liwia osobom dost─Öp do wielu praw takich jak: m.in. wsp├│lne nazwisko, wsp├│lnota maj─ůtkowa, prawo do dziedziczenia, prawo do adopcji dziecka, prawo do zabezpieczenia socjalnego, prawo do wsp├│lnego ubezpieczenia zdrowotnego.

       

    • Zwolenniczki ma┼é┼╝e┼ästw jednop┼éciowych podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e wszystkie osoby, niezale┼╝nie od swojej p┼éci i orientacji seksualnej, powinny mie─ç r├│wne prawa. Przekonuj─ů, ┼╝e mo┼╝liwo┼Ť─ç zawarcia ma┼é┼╝e┼ästwa by┼éaby bardzo wa┼╝nym krokiem w walce z dyskryminacj─ů (zar├│wno spo┼éeczn─ů jak i instytucjonaln─ů) os├│b LGBTQ+. Argumentuj─ů te┼╝, ┼╝e brak tej mo┼╝liwo┼Ťci stanowi naruszenie konstytucyjnego zakazu dyskryminacji.┬á
    • Przeciwnicy ma┼é┼╝e┼ästw jednop┼éciowych podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e zwi─ůzek kobiety i m─Ö┼╝czyzny jest najlepszym ┼Ťrodowiskiem do wychowywania dzieci. Argumentuj─ů, ┼╝e g┼é├│wnym celem zawarcia ma┼é┼╝e┼ästwa jest posiadanie potomstwa, kt├│re nie jest biologicznie mo┼╝liwe w przypadku par homoseksualnych. Podkre┼Ťlaj─ů te┼╝ potrzeb─Ö ochrony tradycyjnych warto┼Ťci i twierdz─ů, ┼╝e zgoda na ma┼é┼╝e┼ästwa tej samej p┼éci mo┼╝e mie─ç negatywny wp┼éyw na spo┼éecze┼ästwo, godz─ůc w obowi─ůzuj─ůce w nim warto┼Ťci i naruszaj─ůc tym samym jego stabilno┼Ť─ç.┬á
  • Pytanie 15/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne Dzieci z innych kraj├│w, kt├│re mieszkaj─ů w Polsce, powinny by─ç obj─Öte obowi─ůzkiem szkolnym, nawet je┼Ťli mog─ů si─Ö uczy─ç zdalnie, korzystaj─ůc z edukacji we w┼éasnym kraju.
    • Obecne przepisy pozwalaj─ů m.in. dzieciom z Ukrainy przyby┼éym do Polski po 24 lutego 2022 roku (eskalacji wojny w Ukrainie) wybra─ç pomi─Ödzy ucz─Öszczaniem na zaj─Öcia zdalne w szkole ukrai┼äskiej, albo chodzeniem do polskiej szko┼éy. Ministerstwo Edukacji i Nauki w lutym 2023 roku poda┼éo, ┼╝e do polskich szk├│┼é ucz─Öszcza ┼é─ůcznie 122 tysi─ůce ukrai┼äskich uczni├│w. W ponadpodstawowych szko┼éach jest ich 28 tysi─Öcy, tzn. co czwarty nastolatek w wieku 15-18 lat.┬á

       

    • Zwolenniczki i zwolennicy tego rozwi─ůzania argumentuj─ů, ┼╝e gdy dziecko ucz─Öszcza na zaj─Öcia zdalne, ┼╝adna instytucja nie ma wgl─ůdu w sytuacj─Ö dziecka. Osoby te argumentuj─ů tak┼╝e, ┼╝e nieustanna nauka zdalna mo┼╝e wp┼éywa─ç negatywnie na rozw├│j psychofizyczny dziecka i na jego relacje z r├│wie┼Ťniczkami. Stwierdzaj─ů, ┼╝e nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e dzieci uchod┼║cze maj─ů cz─Östo do┼Ťwiadczenia traum, przez co w niekt├│rych przypadkach szczeg├│lna opieka i ochrona jest niezb─Ödna, a szko┼éy, poza dostarczaniem wiedzy, dysponuj─ů przecie┼╝ wsparciem psychologicznym dla swoich uczni├│w. Dodatkowym argumentem jest te┼╝ to, ┼╝e szko┼éa mo┼╝e sprzyja─ç integracji dzieci i stworzenia wi─Özi w ┼Ťrodowisku lokalnym.┬á
    • Przeciwnicy i przeciwniczki tego rozwi─ůzania podkre┼Ťlaj─ů, jak istotne jest uczenie si─Ö kultury kraju pochodzenia, szczeg├│lnie w sytuacji, gdy kraj ten znajduje si─Ö w stanie zagro┼╝enia. To┼╝samo┼Ť─ç narodowa rozbudowywana przez nauczanie zdalne w kraju pochodzenia mo┼╝e by─ç wa┼╝nym czynnikiem po zako┼äczeniu wojny. Nauka jedynie w polskiej szkole mo┼╝e wp┼éyn─ů─ç na to, ┼╝e dzieci zapomn─ů swojego j─Özyka ojczystego, co mo┼╝e wywo┼éa─ç problemy to┼╝samo┼Ťciowe. Zdalne nauczanie w szkole ukrai┼äskiej ma by─ç wed┼éug nich obarczone ni┼╝szym ÔÇťprogiem wej┼ŤciaÔÇŁ. Nie zmusza do regularnej nauki w obcym j─Özyku oraz pozwala piel─Ögnowa─ç dotychczasowe wi─Özi z nauczycielami i innymi uczniami, kt├│rzy aktualnie mog─ů przebywa─ç w r├│┼╝nych zak─ůtkach ┼Ťwiata.
  • Pytanie 16/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne Nale┼╝y zwi─Ökszy─ç dofinansowanie na publiczn─ů opiek─Ö psychiatryczn─ů w Polsce.
    • Rozwi─ůzanie problem├│w w dziedzinie opieki psychiatrycznej wymaga kompleksowego podej┼Ťcia, kt├│re obejmuje inwestycje finansowe, edukacj─Ö spo┼éecze┼ästwa, popraw─Ö warunk├│w pracy personelu oraz promocj─Ö zdrowia psychicznego. Wed┼éug danych WHO do 2030 roku depresja stanie si─Ö najcz─Ö┼Ťciej wyst─Öpuj─ůc─ů chorob─ů przewlek┼é─ů na ┼Ťwiecie. Mo┼╝liwe, ┼╝e ten trend jest wynikiem m.in. niepewno┼Ťci gospodarczej i politycznej ostatnich lat, utraty poczucia bezpiecze┼ästwa, szybkich zmian spo┼éecznych i technologicznych, cyfryzacji ┼Ťwiata i oderwania od ┼╝ycia w zgodzie z natur─ů i w┼éasnymi potrzebami. W 2023 roku w Polsce na 1 mln obywateli przypada ok. 90 lekarzy psychiatr├│w. W Gda┼äsku ┼Ťredni czas oczekiwania na wizyt─Ö specjalistyczn─ů na NFZ wynosi oko┼éo 328 dni.┬á

    • Zwolenniczki i zwolennicy zwi─Ökszenia finansowania argumentuj─ů, ┼╝e przyczyni si─Ö ono do lepszej dost─Öpno┼Ťci i jako┼Ťci opieki psychiatrycznej. Stwierdzaj─ů, ┼╝e gdy osoby w kryzysie psychiatrycznym musz─ů czeka─ç na pomoc przez d┼éugi czas, ich stan zdrowia si─Ö pogarsza, co prowadzi do cz─Östszej hospitalizacji pacjent├│w, a to w jeszcze wi─Ökszym stopniu obci─ů┼╝a system ochrony zdrowia. Powo┼éuj─ů si─Ö te┼╝ na dane ZUS, kt├│ry podaje, ┼╝e w 2022 roku zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania stanowi┼éy 10% wszystkich wystawionych zwolnie┼ä, daj─ůc w sumie 23,8 mln dni i by┼éy jednym z pi─Öciu najcz─Östszych powod├│w nieobecno┼Ťci w pracy. Argumentuj─ů, ┼╝e profilaktyka zdrowia psychicznego op┼éaca si─Ö r├│wnie┼╝ pracodawczyniom i ustawodawczyniom.
    • Przeciwnicy i przeciwniczki tego rozwi─ůzania stwierdzaj─ů, ┼╝e s─ů inne priorytety i ┼╝e w obliczu kryzysu gospodarczego zwi─Ökszenie finansowania leczenia psychiatrycznego b─Ödzie bardziej leczeniem objaw├│w ni┼╝ przyczyn z┼éego stanu psychicznego spo┼éecze┼ästwa. Minister edukacji i nauki Przemys┼éaw Czarnek argumentowa┼é, ┼╝e za zwi─Ökszon─ů liczb─Ö depresji odpowiadaj─ů rodzice, kt├│rzy nie opiekuj─ů si─Ö dzie─çmi, a tak┼╝e kryzys rodziny, spo┼éecze┼ästwa i podkopywanie fundament├│w chrze┼Ťcija┼ästwa.┬á
  • Pytanie 17/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne Jakie dzia┼éania powinny by─ç priorytetem, je┼Ťli chodzi o transport w Polsce? Zaznacz, kt├│re stwierdzenie jest Ci bli┼╝sze.
    • Z danych Stowarzyszenia Ekonomiki Transportu wynika, ┼╝e do ponad 20% miejscowo┼Ťci nie dociera transport publiczny. Wiele os├│b nie posiada pojazd├│w, kt├│re umo┼╝liwi┼éyby przemieszczanie si─Ö poza granice swojej miejscowo┼Ťci. Problem wykluczenia komunikacyjnego w Polsce stale narasta. Brak mo┼╝liwo┼Ťci dojazdu do wi─Ökszych miejscowo┼Ťci wp┼éywa na jako┼Ť─ç ┼╝ycia os├│b, dost─Öp do odpowiedniej opieki medycznej czy edukacji.

    • Zwolenniczki i zwolennicy tego rozwi─ůzania podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e budowa nowych dr├│g skr├│ci czas podr├│┼╝y, co u┼éatwi przemieszczanie si─Ö os├│b i towar├│w. Budowa dr├│g mo┼╝e te┼╝ sprawi─ç, ┼╝e odleg┼ée regiony stan─ů si─Ö bardziej dost─Öpne. Przekonuj─ů, ┼╝e budowa dr├│g szybkiego ruchu zwi─Ökszy atrakcyjno┼Ť─ç turystyczn─ů i inwestycyjn─ů dalekich region├│w, wp┼éywaj─ůc na rozw├│j gospodarki. Argumentuj─ů, ┼╝e nowe drogi przyczyni─ů si─Ö do rozwoju bezpiecze┼ästwa.
    • Zwolennicy i zwolenniczki obni┼╝enia cen komunikacji publicznej argumentuj─ů, ┼╝e mo┼╝e to zach─Öci─ç osoby do korzystania z publicznego transportu zamiast samochod├│w, a tak┼╝e przyczyni─ç si─Ö do promocji zr├│wnowa┼╝onego rozwoju. Przekonuj─ů, ┼╝e budowa nowych dr├│g zwi─Öksza popyt na zakup samochod├│w przez osoby, kt├│re maj─ů na to pieni─ůdze, ale realnie nie jest to skuteczna metoda walki wykluczeniem komunikacyjnym.┬á
  • Pytanie 18/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne Je┼Ťli osoba powy┼╝ej 16. roku ┼╝ycia nie identyfikuje si─Ö ze swoj─ů p┼éci─ů zapisan─ů w dokumentach, powinna m├│c w prosty spos├│b j─ů ustali─ç.
    • Obecnie w prawie polskim nie istniej─ů przepisy reguluj─ůce ustalanie p┼éci. Na podstawie orzecze┼ä S─ůdu Najwy┼╝szego uzgodnienie p┼éci mo┼╝liwe jest jedynie przez pow├│dztwo przeciwko rodzicom na podstawie art. 189 Kodeksu Post─Öpowania Cywilnego. Artyku┼é ten m├│wi o prawie do ┼╝─ůdania ustalenia przez s─ůd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Kongres LGBT+ zorganizowany przez Stowarzyszenie Mi┼éo┼Ť─ç Nie Wyklucza w 2019 roku zaproponowa┼é rozwi─ůzanie w postaci wprowadzenia prostych procedur dla os├│b, kt├│re nie identyfikuj─ů si─Ö ze swoj─ů p┼éci─ů.

    • Zwolennicy i zwolenniczki korekty p┼éci uwa┼╝aj─ů, ┼╝e ka┼╝dy cz┼éowiek ma prawo do ustalenia swojej to┼╝samo┼Ťci p┼éciowej. Podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e osoby nie identyfikuj─ůce si─Ö ze swoj─ů p┼éci─ů, s─ů w lepszym stanie psychicznym, gdy ich p┼ée─ç w dokumentach odpowiada tej, z kt├│r─ů si─Ö identyfikuj─ů. Stwierdzaj─ů tak┼╝e, ┼╝e pozywanie rodzic├│w do s─ůdu jest cz─Östo bolesne dla wszystkich stron i trudne do przeprowadzenia. Mo┼╝e to stygmatyzowa─ç osoby, kt├│re nie uto┼╝samiaj─ů si─Ö z p┼éci─ů wpisan─ů w dokumentach.
    • Przeciwniczki i przeciwnicy wprowadzenia korekty p┼éci podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e p┼ée─ç jest niezmienn─ů cech─ů biologiczn─ů, a jej zmiana jest niemo┼╝liwa. Wspominaj─ů o mo┼╝liwych negatywnych konsekwencjach medycznych, kt├│re mo┼╝e spowodowa─ç pr├│ba korekty p┼éci. Umo┼╝liwienie osobom korekty p┼éci mo┼╝e tak┼╝e naruszy─ç tradycyjne role spo┼éeczne przypisane poszczeg├│lnym p┼éciom. Wed┼éug niekt├│rych os├│b, korekta p┼éci jest te┼╝ niezgodna z zasadami Ko┼Ťcio┼éa katolickiego i innych religii.
  • Pytanie 19/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne Polska powinna sprzeciwi─ç si─Ö prawu Unii Europejskiej dotycz─ůcemu obni┼╝ania emisji gaz├│w cieplarnianych.
    • ┬áAby przeciwdzia┼éa─ç zmianie klimatu Parlament Europejski przyj─ů┼é prawo o klimacie podnosz─ůce cel redukcji emisji gaz├│w cieplarnianych do co najmniej 55% do 2030 r. (z obecnie planowanych 40%) oraz ustanawiaj─ůce osi─ůgni─Öcie neutralno┼Ťci klimatycznej do 2050 roku.

    • wolennicy i zwolenniczki tego postulatu podkre┼Ťlaj─ů ogromne koszty, kt├│re b─Öd─ů skutkiem przej┼Ťcia na odnawialne ┼║r├│d┼éa energii. Stwierdzaj─ů, ┼╝e wp┼éynie to na wysokie rachunki dla Polek. Ze wzgl─Ödu na to, ┼╝e Polska produkuje oko┼éo 70% energii elektrycznej z w─Ögla, odej┼Ťcie od tego rozwi─ůzania wyrz─ůdzi ogromne szkody gospodarce. Argumentuj─ů, ┼╝e przej┼Ťcie na inne ┼║r├│d┼éa energii pozbawi Polsk─Ö suwerenno┼Ťci, bo spowoduje uzale┼╝nienie od innych pa┼ästw.. Pod─ů┼╝anie za wytycznymi Unii Europejskiej mog┼éoby tak┼╝e obni┼╝y─ç gospodarcz─ů pozycj─Ö kraju. Podkre┼Ťlaj─ů r├│wnie┼╝, ┼╝e Polska, ze wzgl─Ödu na charakter w┼éasnej gospodarki, powinna we w┼éasnym tempie dochodzi─ç do neutralno┼Ťci klimatycznej, dlatego nie powinna podporz─ůdkowywa─ç si─Ö wymogom unijnym.
    • Przeciwniczki i przeciwnicy tego postulatu podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e redukcja emisji gaz├│w cieplarnianych potrzebna jest do ochrony ┼Ťrodowiska i zapobiegania anomaliom pogodowym. Podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e kryzys klimatyczny realnie wp┼éywa na pogorszenie zdrowia ludzi a tak┼╝e gini─Öcia ekosystem├│w. Argumentuj─ů, ┼╝e zmiany powinny zosta─ç wprowadzone w trybie natychmiastowym. Niekt├│re osoby m├│wi─ů o tym, ┼╝e przej┼Ťcie na zr├│wnowa┼╝on─ů energetyk─Ö mo┼╝e wp┼éyn─ů─ç na tworzenie nowych miejsc pracy i nap─Ödzanie innowacji technologicznych.┬á
  • Pytanie 20/20 Blok tematyczny: Pytania og├│lne W jaki spos├│b pa┼ästwo powinno u┼éatwi─ç dost─Öp do mieszka┼ä? Zaznacz, do kt├│rego z rozwi─ůza┼ä Ci najbli┼╝ej.
    • Ceny mieszka┼ä w Polsce wci─ů┼╝ wzrastaj─ů. Sytuacja pogorszy┼éa si─Ö jeszcze bardziej ze wzgl─Ödu na pandemi─Ö i wojn─Ö w Ukrainie. Wzros┼éy te┼╝ koszty najm├│w. Z danych Eurostatu wynika, ┼╝e Polska ma jeden z najwy┼╝szych w Unii Europejskiej wska┼║nik├│w zat┼éoczenia w miejscach zamieszkania w┼Ťr├│d os├│b w wieku 15-29 lat. Oznacza to, ┼╝e w Polsce wysoka w por├│wnaniu do UE liczba os├│b m┼éodych ma ograniczon─ů przestrze┼ä mieszkaln─ů.┬á

    • Zwolennicy i zwolenniczki tego rozwi─ůzania podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e wi─Öksza dost─Öpno┼Ť─ç kredyt├│w pozwoli osobom o ni┼╝szych dochodach na zakup w┼éasnego mieszkania. Posiadanie nieruchomo┼Ťci mo┼╝e da─ç poczucie stabilno┼Ťci i bezpiecze┼ästwa. ┼üatwiej dost─Öpne kredyty mog─ů r├│wnie┼╝ przyczyni─ç si─Ö do do dynamicznego rozwoju sektora budowlanego, z kolei wp┼éynie na utworzenie nowych miejsc pracy i b─Ödzie stymulowa┼éo gospodark─Ö. Wskazuj─ů r├│wnie┼╝, ┼╝e nowy rz─ůdowy projekt ÔÇ×Pierwsze MieszkanieÔÇŁ uruchomiony 1 lipca 2023 r., kt├│ry umo┼╝liwia ubieganie si─Ö o bezpieczny kredyt 2% i otworzenie Konta Mieszkaniowego, ju┼╝ pom├│g┼é wielu m┼éodym osobom w podj─Öciu decyzji zwi─ůzanej z zakupem w┼éasnego mieszkania. Stwierdzaj─ů te┼╝, ┼╝e mieszkania socjalne s─ů cz─Östo bardzo niskiej jako┼Ťci, jako ┼╝e nale┼╝─ů do pa┼ästwa, a nie do osoby, kt├│rej zale┼╝y na zadbaniu o swoj─ů w┼éasno┼Ť─ç. Argumentuj─ů te┼╝, ┼╝e obecno┼Ť─ç konkurencji motywuje deweloper├│w do dostarczenia lepszej jako┼Ťci produkt├│w.┬á
    • Zwolenniczki i zwolennicy tego rozwi─ůzania podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e przyczyn─ů kryzysu mieszkaniowego jest utowarowienie mieszka┼ä, kt├│re powinno by─ç prawem a nie towarem. Z tego powodu podkre┼Ťlaj─ů, jak wa┼╝ne jest to, aby zwi─Ökszy─ç liczb─Ö mieszka┼ä publicznych. M├│wi─ů r├│wnie┼╝, ┼╝e dop┼éaty do kredyt├│w nie rozwi─ůzuj─ů problemu milion├│w ludzi, kt├│rzy nie maj─ů zdolno┼Ťci kredytowej. Podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e za┼éo┼╝enia wolnorynkowe nie pomog─ů w wykluczeniu mieszkaniowym. Stwierdzaj─ů te┼╝, ┼╝e inwestowanie w mieszkania socjalne zmniejsza r├│┼╝nice ekonomiczne mi─Ödzy osobami, kt├│re ci─ůgle bogac─ů si─Ö na budowaniu i wynajmowaniu mieszka┼ä, a osobami, kt├│re trac─ů, p┼éac─ůc za wynajem nieruchomo┼Ťci.
    • Zwolenniczki i zwolennicy tego rozwi─ůzania podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e uproszczenie podatk├│w dla sektora budowlanego mo┼╝e zach─Öci─ç inwestorki do budowy nowych mieszka┼ä. Mo┼╝e to r├│wnie┼╝ przyspieszy─ç proces inwestycyjny. W wyniku przyspieszenia procesu budowy zwi─Ökszy si─Ö konkurencyjno┼Ť─ç na rynku mieszkaniowym, co mo┼╝e przyczyni─ç si─Ö do zwi─Ökszenia dost─Öpno┼Ťci mieszka┼ä i obni┼╝enia ich cen. Osoby popieraj─ůce to rozwi─ůzanie wskazuj─ů r├│wnie┼╝, ┼╝e by┼éoby to du┼╝e wsparcie dla deweloperek i rozwoju tego sektora, co mog┼éoby pozytywnie stymulowa─ç gospodark─Ö.┬á
    Zobacz wyniki